Članak Nacionalni PAR Monitor Srbiјa: DRŽAVNOSLUŽBENIČKI SISITEM I UPRAVLJANJE LJUDSKIM RESURSIMA se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

During this engaging conversation, Professor Nicolaïdis shares her extensive insights into various aspects of European integration, global affairs, and democratic theory. With her wealth of knowledge in these domains, she explores the relevance of citizens’ consultations and the role they play in WeBER’s initiatives. The Democratic Odyssey, a groundbreaking project, serves as a blueprint for our discussion, offering valuable insights into the future of citizen engagement in the Western Balkans.

Join us in this enlightening conversation as we delve into the exciting realm of democratic participation and its potential to shape the future of the Western Balkan region. We are delighted to have Professor Nicolaïdis on board for this inspiring episode.

Visit her website for more information:
www.kalypsonicolaidis.com

***
www.par-monitor.org

Članak Pursuing More Deliberative Democracy and Citizen Participation: Where and How to Begin? se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

With her extensive background in Politics and International Studies, Ms. Kacarska provided unique insights into the world of deliberative polling (DP) and its relevance in our region. Delving into her experience, we explore the inception and implementation of DP, uncovering valuable lessons and takeaways. Simonida highlights the vital resources necessary for successful DP endeavours, discussing the human, financial, and time-related aspects. She also sheds light on the key challenges that Western Balkan CSOs, think tanks and research organizations might encounter when embarking on their own DP journeys.

Discover how DP can lead to informed public opinion and affect advocacy in the region, ultimately influencing decision-makers.

To learn more about the work of EPI, please visit: www.epi.org.mk.

www.par-monitor.org

Članak From Opinions to Impact: Experience in Implementing Deliberative polling in North Macedonia se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

Ms. Handjiska-Trendafilova shares her extensive experience in the EU integration and regional cooperation processes, having worked on various policy areas, including the Regional Economic Area and Common Regional Market agendas. She discusses ReSPA’s approach to fostering regional cooperation and exchange, as well as the organization’s current initiatives, including the Regional CAF Centre, which aims to improve public services through quality management.

Join us for this insightful conversation on the importance of regional networking and cooperation in PAR and how ReSPA is contributing to this process in the Western Balkans. For more information about ReSPA, please visit their website at respaweb.eu.

For more information about WeBER, visit > par-monitor.org

Članak Building Bridges: The Role of ReSPA in Fostering Regional Cooperation for Better PAR se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

Državna uprava reformiše se gotovo već dve decenije, od 2004. godine. Sa usvajanjem novog strateškog okvira 2021. godine, čini se da je reforma dobila novi zamajac, i to u većoj orijentaciji ka građanima i privredi.

Ne zaustavljajući se na tako opšte definisanom cilju, Strategija reforme javne uprave (RJU) nudi još konkretnije opredeljenje ka upravi kao uslužnom servisu, koji je prilagodljiv, pruža korisnički orijentisane usluge koje razumno koštaju, pritom vodeći računa o manjinskim i ugroženim grupama.
I pored tako dalekosežno utvrđenog cilja, dostupni podaci upućuju na to da još uvek postoji manjak senzibiliteta uprave za potrebe stanovništva, a posebno za one ranjive i ugrožene. Takođe, podaci ukazuju i na neujednačenu pristupačnost radnih mesta u državnoj upravi – aspekt kojim se Strategija RJU gotovo i ne bavi.

Ukoliko svi građani ne dobiju mogućnost da pristupe uslugama, informacijama i javnim objektima ne dovodi se u pitanje samo uspešnost RJU, već postojanje inkluzivnog društva, i ostvarivanje ljudskih prava. Isto tako, omogućavanje licima koji pripadaju ugroženim grupama da se zaposle u državnoj upravi treba da bude jedan od načina da se reformom doprinese većoj pristupačnosti uprave svima, a u okviru širih društvenih težnji ka smanjenju diskriminacije i uvažavanju različitih društvenih potreba.
Brojne međunarodne obaveze i propisi Republike Srbije zahtevaju jednak pristup i tretman svih lica koji obavljaju poslove sa javnim vlastima. Konvencija Ujedinjenih nacija o pravima osoba sa invaliditetom, čija je Srbija potpisnica, nedvosmisleno predviđa da države obezbede jednak pristup ustanovama i uslugama namenjenim javnosti, odnosno promovišu mogućnost zapošljavanja, uključujući i u javnom sektoru. Takođe, prema važećem zakonodavstvu u Srbiji, svako ima pravo na jednak pristup i jednaku zaštitu prava pred sudovima i organima javne vlasti, а svako diskriminatorsko postupanje službenog lica u organu javne vlasti је zabranjeno.

Osim toga, postoji i obaveza poslodavaca u javnom sektoru da obezbede jednake mogućnosti za zaposlenje bez obzira na pol, rod i porodični status, uz posvećivanje dužne pažnje ravnopravnosti osetljivih društvenih grupa. Posebno je važno naglasiti da se diskriminacijom osoba sa invaliditetom pred organom javne vlasti smatra vođenje postupka na način koji onemogućuje ili otežava ostvarivanje prava, kao i da je zabranjena diskriminacija u pogledu dostupnosti usluga i pristupa objektima u javnoj upotrebi.

Članak Državna uprava u Srbiji: Trnovit put do jednakih mogućnosti i pristupa za sve se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

Pristupačnost se smatra prioritetom u savremenoj državnoj upravi. Kao važan preduslov za postizanje širih društvenih ciljeva – socijalne uključenosti i blagostanja, pristupačnost je takođe postalo pitanje od značaja za državne uprave. Sve veći zahtevi za pristupačnim administracijama – uslugama, zgradama, radnim mestima – ali i za pravičnijim mogućnostima za zapošljavanje, uključujući zapošljavanje u državnoj upravi, rezultat su ubrzanih socio ekonomskih i tehnoloških promena koje zauzvrat zahtevaju da se, koliko je to moguće, zadovolji što veći broj potreba stanovništva.

Izbijanje pandemije koronavirusa je samo jedan, ali veoma važan primer kako se iznenada mogu javiti potrebe za brzim prilagođavanjem. Na svom putu pristupanja EU, zemlje regiona Zapadnog Balkana moraju pokazati da su osnovni principi pristupačnosti u dovoljnoj meri obezbeđeni, kao deo šire, ali fundamentalne reforme javne uprave. Prema međunarodnim procenama koje mere usaglašenost sa takvim principima, posao je daleko od završenog – zakonodavni i okviri javnih politika su uspostavljeni, sve više se radi na uspostavljanju digitalnih usluga, ali mehanizmi za poboljšanje pristupačnosti usluga širom regiona su slabi.

Rezultati anketa državnih službenika i organizacija civilnog društva (OCD) koje sprovodi inicijativa WeBER, analizirani u ovom sažetku, takođe govore da su garancije za pristupačnost državnih uprava slabe.2 Konkretno, njihova razmišljanja o mogućnostima zaposlenja u državnoj službi, kao i pristupu radnim mestima, objektima i uslugama, ukazuju na to da oni najugroženiji imaju manje šansi i da imaju najviše prepreka. Merenje percepcije ima svoja ograničenja, od grešaka uzorkovanja, pristrasnosti, do poteškoća u razumevanju nijansi. Takođe, na rezultate ankete u velikoj meri utiče motivacija i dostupnost ispitanika da učestvuju. Zbog svega toga, treba ih tumačiti sa dozom opreza i koristiti kao podsticaj za dalja istraživanja. Međutim, državni službenici i OCD su među ključnim akterima od kojih se mogu dobiti povratne informacije o primeni principa pristupačnosti u praksi.

Ovo je zbog njihove uloge kao pružaoca usluga i informacija javnosti, u slučaju prvih, i aktivnih učesnika u javnim poslovima, naročito kao dobrovoljnih pružalaca usluga različitim kategorijama stanovništva, u slučaju drugih. Podaci o percepciji ne mogu se koristiti za unapređenja u sprovođenju javnih politika, ali mogu dodatno pomoći da se ukažu potencijalni nedostaci. Ako pravni i mehanizmi javnih politika u velikoj meri ne uspeju da ostvare svoju namenu – da omoguće neograničen pristup upravi – to rezultira ne samo rasipanjem resursa već i lišavanjem osnovnih prava različitih društvenih grupa.

Članak Pristupačnost i jednake mogućnosti u državnim upravama na Zapadnom Balkanu se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

Uticaj politike na javnu upravu star je koliko i sama uprava. S obzirom na to da su službenici ti koji sprovode politiku vlade, kontrolisati njih znači kontrolisati institucije koje izvršavaju političku moć i implementiraju javne politike. Ovakav vid kontrole otvara i mogućnosti za nagrađivanje onih koji su podobni i ostvarivanje političkih interesa. Kada se svedu na minimum, manje je verovatno da će politički uticaji imati trajne posledice po funkcionisanje uprave, ali, kada oni postanu preovlađujući, prolazni politički akteri mogu „zarobiti“ državni aparat i podrediti ga interesu koji nije javni.

Modernoj demokratskoj državi koja teži da uđe u EU, neophodna je profesionalna i depolitizovana državna uprava, ne samo radi ispunjavanja uslova za članstvo, već da bi se omogućilo društvu da ostvari socio-ekonomske razvojne potencijale, a građanima da ostvare svoja prava. U Srbiji, međutim, međunarodne organizacije i domaće civilno društvo izveštavaju o problemu politizacije državne uprave od početka demokratske tranzicije pre dve decenije. Ipak, proces depolitizacije ostao je nezavršen sve do danas, naročito kada je u pitanju najviši ešalon državne uprave, tj. državni službenici na položaju.

Postoje najmanje tri međusobno povezana aspekta politizacije službeničkih mesta na položaju. Prvo, vršioci dužnosti službenika na položaju, postavljeni na određeno vreme do izbora adekvatnog kandidata u konkursnoj proceduri, postali su trajno, umesto privremeno rešenje za popunjavanje rukovodećih pozicija, čime je eliminisana primena principa zasluga za prijem u radni odnos. Drugo, sam proces imenovanja vršilaca dužnosti je u velikoj meri kompromitovan čestim produženjem mandata preko zakonskih granica, što predstavlja trajno kršenje vladavine prava. Konačno, čak i kada se sprovodu konkursni postupci , postoje dodatne i potpuno nejasne procedure političke provere, zbog kojih kandidati predloženi u zakonskom postupku često ne budu imenovani od strane Vlade.

Budući da reforma javne uprave spada u pregovarački klaster posvećen osnovama, a koji predmet posebne pažnje EU, politizacija državnoslužbeničkih mesta na položaju je već godinama prepreka na putu Srbije ka EU. Međutim, teža posledica je da, političkom kontrolom uprave, Vlada donosi odluke i kreira javne politike nauštrb vladavine prava. Uzimajući to u obzir, postoji zabrinutost da će Srbija biti ukorenjena u slabim institucijama u doglednoj budućnosti ako politika ne prestane da se meša u državnoslužbenički sistem preko dozvoljene granice, samim tim bez mogućnosti da iskoristi razvojni potencijal zemlje i poboljša kvalitet života građana.

Članak Depolitizacija državnih službenika na položaju u Srbiji: Priča bez kraja se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

The countries of the Western Balkans and Eastern Europe have been facing several different crises in recent years, which lead to, in some countries, the phenomenon of shrinking space for civil society, populist policies and authoritarian leaders. All this is interconnected with the raising the level of corruption, which is further related to the weakening of democracies, and as a consequence, we have reduced trust of citizens, non-functional and non-transparent public administrations and captured states.

Setting the principle of citizens’ trust and the supreme value of democracy as the best path that humanity has discovered for building a successful society that has citizens in the focus, and which never reaches the goal but is constantly improving, Mr Ruslan Stefanov, Director of the Economics Program of the Center for the Study of Democracy (CSD) and manager of the CSD’s SELDI network reminds civil society that it is necessary to have responsible leaders at the top, independent institutions that control them, and governments willing to cooperate with civil society and experts.

Članak Taming corruption necessary for achieving a good public administration: What can CSOs do? se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

Prema Organizaciji za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD), one su jedan od ključnih regulatornih alata koji se koristi za poboljšanje transparentnosti i delotvornosti propisa i dokumenata javnih politika.

Reforma javne uprave (RJU) obuhvata i reformu u oblasti kreiranja javnih politika, koja uključuje sprovođenje konsultacija sa zainteresovanim stranama, i javnih rasprava, o dokumentima javnih politika i propisa (u daljem tekstu javne konsultacije) od početka do kraja procesa njihove izrade. Konsultovanjem ciljnih grupa procenjuju se efekti predloženih rešenja i minimiziraju troškovi, te stoga javne konsultacije predstavljaju jedan od najkorisnijih alata prilikom pripreme nacrta dokumenata javnih politika i zakona. Konsultacije pozitivno utiču na njihovu održivost, i obezbeđuju da one odgovore na realne potrebe u društvu.

Javne konsultacije su nedovoljno rasprostranjene u kreiranju javnih politika u Srbiji, a kad se sprovode, to se često čini pro forma, bez obezbeđivanja kvaliteta tog procesa. Kao posledica, javne politike su često neprilagođene potrebama građana i stepen njihove implementacije je nizak. Ovo dalje doprinosi i smanjenom poverenju građana u institucije, otporu ka sprovođenju javnih politika, i konačno – njihovoj neodrživosti.

Članak Javne konsultacije i kreiranje javnih politika u Srbiji se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

Today we are discussing the use of quality management tools in public administrations in WB, and specifically the EU-promoted Common Assessment Framework (CAF). For the Western Balkan countries this topic is relevant in the context of public sector modernisation, and specifically for making more user-oriented administrations. In the EU accession process, countries in the region are encouraged to apply some of the available QM tools, CAF included, and are also regularly monitored in this regard.

For insightful discussion on the importance of QM tools such as CAF, advantages of its application, and experience of WB countries who are using it, we have the pleasure of welcoming Mr Thomas Prorok, Managing Director at the KDZ – Centre of Public Administration Research, and Head of the CAF Centre at the KDZ, who has hands-on experience in supporting administration in the region in the CAF implementation. Mr Prorok is also WeBER Advisory Council member.

Članak Common Assessment Framework: A way of making continuous improvements in Public Administration se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

Javno izveštavanje o radu i učinku predstavlja jedan od načina da se osigura transparentnost vlasti u praksi. U Srbiji, višegodišnji problem netransparentnog godišnjeg izveštavanja o radu Vlade, i uprave, ima za posledicu upravo manjak odgovornosti ka građanima.

Treba reci da je reforma javne uprave (RJU) već duži niz godina strateško opredeljenje Vlade Srbije. Slično prethodnoj, nova Strategija RJU za period 2021-2030. godina postavlja kao cilj unapređenje transparentnosti i odgovornosti na svim nivoima. Istovremeno, opipljiv napredak u ovoj reformi jedan je od preduslova za uspešno sproveden proces evropskih integracija. Pitanja transparentnosti rada i rezultata detaljno su razrađena u Principima javne uprave programa SIGMA, koji služe kao putokaz za ovu reformu u procesu pristupanja u EU.

Međutim, uprkos dvostrukom značaju transparentnosti vlasti, nalazi WeBER PAR Monitora po drugi put pokazuju da na ovom polju postoji još uvek mnogo prostora za unapređenje, budući da je praksa izveštavanja javnosti neredovna, nepredvidiva, i gotovo u potpunosti neprilagođena za smisleni javni uvid u rad i rezultate, kako Vlade tako i organa državne uprave.

Članak (Ne)transparentnost kao ogledalo (ne)odgovornosti se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.

WeBER Talks is a special edition of European Talks, a podcast produced by the European Policy Centre – CEP Belgrade.

More information:

WeBER: www.par-monitor.org
CEP: www.cep.org.rs
Public governance in small states: from paradoxes to research agenda
Small States and Innovation: www.researchgate.net/publication/23…and_innovation
Public governance in small states: from paradoxes to research agenda: ams.hi.is/en/publication/10/
Public management and policy-making in small states: ams.hi.is/en/publication/12/

Članak The smaller the states, the bigger the issues? Challenges of achieving good administration se pojavljuje prvo na Centar za evropske politike.